Güler Psikoloji - Blog

Majör Depresyon Nedir?

Üzüntü insan olma deneyiminin doğal bir parçası. İnsanlar sevdikleri birisini kaybettiğinde veya boşanma veya hastalık gibi bir zorluklarla karşılaştıkları zaman üzgün olabilir ve depresif hissedebilirler. Fakat bu hisler normalde çok uzun sürmez ve kişinin majör depresyon ile yaşadığını göstermez. Birisi çok uzun süre devam eden ve yoğun bir üzüntü hissi yaşarsa, o zaman majör depresif bozukluk sahibi olabilme ihtimali doğar.

Klinik depresyon olarak da adlandırılan majör depresyon, yaşamınızın pek çok alanını etkileyebilen ciddi bir tıbbi rahatsızlıktır. Ruh hali ve davranışları etkilemenin yanında iştah ve uyku gibi çeşitli fiziksel işlevleri de etkileyebilir. Majör depresyon sahibi insanlar genellikle geçmişte keyif aldıkları aktivitelere olan ilgilerini kaybederler ve günlük aktivitelerini yapmakta zorlanırlar. Arada bir yaşamın yaşamaya değer olmadığını da hissedebilirler.

Majör depresyon ABD’de en yaygın ruh hastalığıdır. 2015 yılında 18 yaş üzeri nüfusun neredeyse %7’sinin majör depresyon ile yaşadığı tahmin ediliyor.

Majör depresyon ile yaşayan bazı bireyler, hayatları boyunca uygun tedaviyi almıyorlar ya da alamıyorlar. Fakat bu bozukluğa sahip insanların büyük kısmı tedavi ile iyileşme gösterebilmiştir. İlaçlar, psikoterapi ve diğer yöntemler majör depresyondaki insanları efektif olarak tedavi edebilir ve belirtilerinin yönetimini sağlayabilirler.

DEPRESYON TESTİNE GİT

Majör Depresif Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

Doktorunuz veya bir ruh sağlığı uzmanı belirtilerinize, hislerinize ve davranış düzenlerinize göre, bir takım sorular sorarak ve bir form doldurmanızı isteyerek, cevaplarınızı da göz önünde bulundurarak majör depresyon tanısı koyabilir.

Majör depresyon tanısı almanız için psikolog ve psikiyatrlar tarafından kullanılan, DSM adı verilen, kriterler kitabındaki “Majör depresyon” başlığı altındaki çoğu belirtiye sahip olmanız, ve bu belirtilerin en az 3 ila 6 aydır hayat kalitenizi negatif yönde etkiliyor olması gerekiyor. Belirtiler aşağıda sıralandığı gibidir;

• Günün büyük kısmında yahut her gün üzgün veya huzursuz hissetmek.
• Eskiden keyif aldığınız aktivitelerin büyük kısmına daha az ilgi duymak.
• Aniden kilo alıp verirsiniz veya iştahınızda değişim olur.
• Uykuya dalmakta zorlanırsınız veya normalden daha fazla uyumak istersiniz.
• Huzursuzluk hissine sahip olursunuz.
• Sıra dışı şekilde yorgunsunuzdur veya enerjiniz yoktur.
• Normalde size o şekilde hissettirmeyen konularda değersiz veya suçlu hissedersiniz.
• Konsantrasyon, düşünme ve karar vermede zorluk yaşarsınız.
• Kendinize zarar vermeyi veya intihara teşebbüs etmeyi düşünürsünüz.

Majör Depresif Bozukluğa Ne Sebep Olur?

Majör depresyonun temel sebebi bilinmiyor. Ancak bu mental rahatsızlığın gelişiminde bazı faktörler riski arttırıyor. Genlerin ve stresin kombinasyonu beyin kimyanızı etkileyebilir ve ruh hali dengesini korumanızı zorlaştırabilir. Hormon dengesinde yaşanacak değişimler de majör depresyon gelişimine katkıda bulunabilir.

Bunlar dışında majör depresyonu tetikleyebilecek bazı dış etkenler aşağıdaki gibidir;

• Alkol ve uyuşturucu kullanımı,
• Kanser ve hipotiroid gibi belli tıbbi rahatsızlıklar,
• Steroidler gibi belli tip ilaçlar.

Majör Depresif Bozukluk Nasıl Tedavi Edilir?

Majör depresyon genelde ilaçlar ve psikoterapi ile tedavi edilir. Yaşam tarzınızda yapılacak bazı değişimler de çeşitli belirtilerin hafifletilmesini sağlayabilir. Ağır majör depresyonu olanlar veya kendine zarar verme düşüncesi içerisinde olanlar, tedavi süresince hastanede kalmak zorunda kalabilirler. Ayrıca belirtiler iyileşene kadar bir tedavi programı içerisine alınmaları da gerekebilir.

İlaçlar

Tedaviye genelde ilk olarak antidepresan ilaçlar ile başlanır.

Seçici serotonin geri emilim inhibitörleri sıklıkla yazılan ilaçlardır. Bunlar serotoninin beyinde parçalanmasını önlerler ve böylece bu nörotransmiter daha fazla miktarda bulunur.

Serotoninin, en popüler hali ile “mutluluk hormonu”, insanların ruh halinden sorumlu olan bir beyin kimyasalıdır ve hormondur. Ruh halini iyileştirmeye yardımcı olabilir ve sağlıklı bir uyku düzeni oluşturmada yardımcı olabilir. Majör depresyonu olan insanlarda serotonin düzeyi genelde düşüktür. Bu ilaçlar majör depresyon belirtilerini, beyindeki mevcut serotonin miktarını değiştirerek hafifletebilirler.

Mental sağlık sektöründe kullanılan diğer ilaçlarla kıyaslandığında, göreceli olarak düşük yan etkilere sahiptirler ve pek çok insanın vücudu antidepresanlara iyi tepki verir.

Diğer ilaçlar arasında trisiklik antidepresanlar bulunuyor ve bu, diğer ilaçlar işe yaramadığında kullanılan bir ilaç türüdür. Ancak, kilo alımı ve uyku düzeninde bozukluklar gibi ciddi yan etkileri vardır.

Not: Majör depresyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar hamile ve emziren kadınlar için güvenli değildir. Eğer hamileyseniz, hamile kalmayı planlıyorsanız veya emziriyorsanız doktorunuza danışın.

Psikoterapi

Psikoterapi veya diğer adıyla konuşma terapisi, majör depresyonu olan insanlarda etkili bir tedavi olabilir. Bir terapistle konuşmanızı ve düzenli olarak seanslarınıza katılım sağlamanızı gerektirir. Psikoterapi size şu konularda yardımcı olabilir:

• Kriz veya stresli olaylara adapte olma,
• Olumsuz inanç ve davranışları pozitif, sağlıklı olanlarla değiştirme,
• İletişim yeteneklerinizi iyileştirme,
• Zorluklarla başa çıkmak için daha iyi yollar bulma ve problem çözme,
• Özgüveninizi arttırma,
• Yaşamınızda bir tatmin ve kontrol hissini tekrar elde etme.

Psikoloğunuz, aynı zamanda bilişsel davranış terapisi veya kişiler arası terapi gibi diğer terapi türlerini de önerebilir. Diğer muhtemel tedavi seçenekleri arasında grup terapisi de var ve bu terapi türü yaşadığınız şeyleri anlayabilecek diğer insanlarla görüşmenize imkan tanır.

Yaşam Tarzı Değişimleri

İlaç alma ve terapilere katılmanın yanı sıre, majör depresyon belirtilerinizi günlük alışkanlıklarınızda bazı değişimler yaparak da iyileştirebilirsiniz.

Doğru yeme: Somon gibi omega-3 yağ asitleri içeren gıdaları yemek düzeninizin bir parçası haline getirin. Baklagiller ve tam tahıllar gibi B vitamini bakımından zengin gıdaların da majör depresyonu olan insanlara yardımcı olabilecekleri biliniyor. Magnezyum da majör depresyon belirtileri ile savaşta oldukça önemli bir yere sahip. Magnezyumu kuruyemişlerde, çekirdeklerde ve yoğurtta bulmak mümkün.

Alkol ve belli işlenmiş gıdalardan kaçının: Alkol bir sinir sistemi baskılayıcı olduğundan belirtilerinizi daha kötü hale getirebilir. Ayrıca rafine, işlenmiş ve kızarmış gıdalar da majör depresyona etki edebilecek omega-6 yağ asitleri vardır.

Spor yapın: Majör depresyon size oldukça yorgun hissettirebilse de, fiziksel olarak aktif olmak önemli. Spor, özellikle de gün ışığındaki dış mekân sporları ruh halinize ve size iyi gelecektir.

İyi uyuyun: Her gece en az 6-8 saat uyku almak beyin ve ruh sağlığı için oldukça önemli. Eğer uyuma zorluğu çekiyorsanız doktorunuza danışın.

Majör Depresyondan Kurtulmak Mümkün mü?

Majör depresyon sahibi insanlar zaman zaman umutsuz hissedebilirler ancak bu bozukluğun genelde başarıyla tedavi edilebildiğini hatırlamak önemli. Fakat tedavi planına bağlı kalmak önemlidir. Seanslarınızı kaçırmayın ve düzenli olarak katılım sağlayın. Ayrıca aksi söylenmediği sürece ilaçlarınızı almayı bırakmayın.