Narsistler Savunmalarınızı İstismar Ediyor ve Muafiyetleri İçin Kendi Savunmalarını Kullanıyor
Bir narsist sizi nasıl daha kötü bir insan haline getirebilir?
Altı Çizilmesi Gereken Noktalar
- Bir narsist ile birlikteyken kendinizi de narsist gibi hissedebilirsiniz.
- Narsist bireyler, savunma mekanizmalarınızla oynama eğilimindedirler. Kendilerini kurtarmak, içinde bulundukları durumu ve etraflarındaki kişileri manipüle etmek için de kendi savunma mekanizmalarını kullanırlar.
- Narsist olmayan birinin savunma mekanizmaları, narsist olan birinin savunma mekanizmalarından oldukça farklıdır.
Bir narsistle ilişki içerisindeyseniz, partnerinizin veya arkadaşınızın narsist olduğunu fark etmeden, kendinizin narsist olduğundan şüphelenebilirsiniz. Bunun ana nedeni ise bir narsistin manipülasyonlarının sinsi ve vicdansızca olmasıdır ve sizin savunma mekanizmanızı harekete geçirmesidir. Bilinçdışı savunma mekanizmaları evrenseldir ve özgüveninizi korumada yardımcı olduğu için gereklidirler. Fakat savunmalarınızın artması, duygularınızı baz alarak verdiğiniz kararları rasyonel olmaktan uzaklaştırabilir. Savunmanız gerilediğinde ve kendinize baktığınızda ise, normalde vermeyeceğiniz bir tepkiyi verdiğiniz için, derin bir utanç hissedebilirsiniz.
Bir narsistin savunma süreci ve mekanizması, diğer insanlara göre çok farklıdır. Narsistlerin bilinçdışı savunma mekanizmaları genellikle sağlam ve katıdır; örneğin narsist olmayan birinin savunma mekanizması zaman zaman ve duruma göre devreye girerken, bir narsist her zaman tetiktedir ve bu duvarı aşmak oldukça zordur. Narsist kişinin savunma mekanizması, sebep oldukları acıyla yüzleşmesine izin verecek kadar nadiren yumuşar. Egolarını tehdit eden her türlü durumu, bilgiyi ya da duyguyu sürekli olarak kendi isteklerine göre yontup karşı tarafa yansıtırlar. Suç ve utanç gibi duyguları sürekli bloke ederler. Narsistin kişinin sorumluluk aldığı nadir durumlarda ise, bunun nedeni genellikle yakalanmış olmalarıdır. Yakalanmış olmakla birlikte, genellikle kabullenmeleri ve sorumluluk almaları samimiyetsizdir ve pek çok küçümseyici ifadelerle ve bahanelerle doludur. Bu sorumluluk alma girişimleri, içinde bulundukları durumu ve gerçekleri çarpıtıp kendilerini kurban olarak konumlandırdıkları için, sizin kendinizi daha kötü hissetmenize neden olabilir.
Karakterinize karşı adaletsiz bir saldırı ile yüz yüze geldiğinizde, kendi savunma sürecinizin ve mekanizmanızın narsist kişininkine kıyasla nasıl işlediğini anlamanız önemlidir. Suçlamalar o kadar incitici olabilir ki, beraberinde getirdiği duygusal acı, savunma mekanizmalarınızı otomatik olarak yükseltir.
Örneğin Ayşe, iş arkadaşı Ahmet’i koruyor, Ahmet yorgun olduğunda onun işini yapmak için bütün gece ayakta kalıyor ve diğer iş arkadaşları Ahmet’in bahanelerinden ve sorumsuzluğundan bıktıklarında, onu takıma karşı savunuyor. Bir iş günü, patronu Ayşe’yi ofisine çağırıyor. Ayşe, terfi alacağını düşündüğü için heyecanlanıyor. Bunun yerine patronu onun “kötü tavrını” sorguluyor. Bu Ayşe’nin kafasını karıştırıyor, çünkü takım için çok fedakârlık yapıyor ve her zaman pozitif kalmaya çalışıyordu. Ayşe, şaşkınlıkla, patronuna şikayetlerin kaynağını sordu. Patronu, Ahmet’in önceki gün yanına gelip Ayşe’nin empati eksikliğinden, ekip üyesi olamamasından ve projelere karşı ilgisiz tavrından şikayetçi olduğunu söylüyor.
Bunun üzerine çok üzülen Ayşe, duygusal ve öfkeli bir şekilde kendini savunarak, patronuna sorunun Ahmet olduğunu, profesyonel olmadığını, Ahmet’in beceriksiz olduğunu ve yalan söylediğini vurguluyor. Patronu Ayşe’ye şok içinde baka kalıyor ve sakinleşmesi için onu dinlenme odasına gönderiyor.
Ayşe dinlenme odasında patronuyla yaşadığı karşılaşmayı kafasında tekrarlıyor. Verdiği tepkiden utanmaya başlıyor. Kendisinin sinirlerini ve duygularını kontrol etmekte zorlandığından endişelenmeye başlıyor. Ahmet’in bu davranışı ve karakterine yönelik saldırısıyla ilgili verdiği tepki ile ilgili hissettiği endişe onu içten içe yormaya başlıyor.
Ertesi gün ekip toplantısı sırasında patron, Ahmet’in yeni ekip lideri olacağını ve Ayşe’nin Ahmet’e rapor vereceğini duyuruyor. Daha sonra, patron Ayşe’nin tepkisini Ahmet’e yapılan bir saldırı olarak görerek, toplantıları sırasında Ayşe’yi azarlıyor. Bu olaydan sonra Ayşe’nin özgüveni büyük bir darbe alıyor. Ahmet’in manipülasyonları ve patronunun tepkisi üzerine, kendini bunu hak ettiğine kendini inandırıyor ve Ahmet’in taleplerine ve eleştirilerine boyun eğiyor.
Bu kısa hikaye, bir narsistin karakterinize asılsız bir saldırı ile sizin savunma mekanizmalarınızdan nasıl yararlanabileceğinin bir örneğidir. Yaşadığınız şokun, incinmenin ve öfkenin yoğunluğu, sizi duygularınız doğrultusunda daha irrasyonel bir şekilde hareket etmeye zorlayabilir.
Savunma mekanizmalarınız yerleşmiş ise, kendinizi eleştirebiliyorsanız, pişmanlık duyabiliyorsanız, sorumluluk sahibi ve empati kurabilen bir biriyseniz, ortada bir sorun yoktur demektir. Herkes zaman zaman savunmaya geçer. Siz de bir insansınız ve güvendiğiniz bir kişi size ihanet ettiğinde, acı ve öfke duygularını yoğun bir şekilde yaşıyor olmanız normaldir. Böyle bir durumda savunmaya geçmeniz de oldukça normaldir. Ancak şunu unutmayın, savunma sürecinizi narsist bir bireyin savunma sürecinden farklı kılan şey; yaşanılan olayın sonrasında, sizin kendinizle yüzleşebilme ve pişmanlık duyabilme yeteneğinizdir. Bunların farkında olmak, savunma mekanizmalarınızdaki bir sonraki yükselişi fark edip kendinize çeki düzen vermenize ve asıl sorunun sizin tepkiniz değil, narsist olan kişinin saldırısını olduğunu görmenize yardımcı olabilir. Size bu konularda yardımcı olmanın yanı sıra bu farkındalık, durup bir nefes almanıza ve pişman olabileceğiniz bir karar vermekten ya da içinde bulunmak istemediğiniz bir etkileşimin içine girmekten kaçınmanıza da yardımcı olabilir.
Savunma mekanizmaları bizi korumak için mevcuttur ve çoğu genellikle faydalıdır. Sağlıklı bir savunma yapısına sahip bir kişiyseniz, bu, sizin kendinizi gözlemleyebilmenize, sorumluluk sahibi olmanıza ve başkalarına karşı empati kurmanıza yardımcı olur. Sağlıklı olan bir savunma mekanizmasının tersine, bir narsistin savunma yapısı aşılmazdır ve bu durum genellikle narsist kişinin kendisiyle yüzleşmesini, sorumluluk almasını ve empati kurmasını engeller. Savunma yapılarındaki bu farklılıklar önemlidir ve bunların farkında olmak, kendinizi suçlama ve hırpalama eğiliminizi yumuşatabilir.
